भारतले हामीलाई सहयोग गर्नुपर्छ– ओली

काठमाडौं, माघ १३ गते । आफूलाई विश्व शक्तिमा स्थापित गर्ने प्रयत्न गरिरहेका नेपालका दुई छिमेकी चीन र भारतले बीचमा रहेको छिमेकी नेपालको विकासमा पनि ध्यान दिनुपर्ने विभिन्न राजनीतिक दलका नेताहरुले बताएका छन् ।
भारतको ६५ औँ गणतन्त्र दिवसको अवसरमा रिपोर्टस क्लबले राजधानीमा आयोजना गरेको कार्यक्रममा बोल्दै नेताहरुले कम्जोर नेपालले शक्तिशाली छिमेकीको चाहना पूरा गर्न नसक्ने बताएका हुन् । ‘नेपाल र भारत सम्बन्ध सम्भावना र चुनौति’ विषायक अन्तक्र्रियामा बोल्दै नेताहरुले अशान्त र अविकसित नेपालबाट छिमेकीहरुले फाईदा लिन नसक्ने बताउँदै विश्व आर्थिक शक्तिको रुपमा अघि बढेका दुई छिमेकीले नेपालको विकासमा सहयोग गर्नुपर्ने बताउनुभयो ।
कार्यक्रममा बोल्दै नेकपा (एमाले)का नेता केपी शर्मा ओलीले एउटा देशमा विकास नभए त्यसको असर अर्को देशमा पनि पर्ने धारणा व्यक्त गर्दै आर्थिक रुपमा कम्जोर नेपालको विकासमा भारतको सहयोग आवश्यक पर्ने बताउनुभयो । ‘‘हाम्रा छिमेकीहरु ब्लिया छन्, त्यो सवल पक्ष हो ।” छिमेकीहरु ठूला भए पनि दुई देशबीचको सम्बन्ध ठूलो र सानो नहुने उल्लेख गर्दै उहाँले भन्नुभयो ‘‘भारतको ‘लेजिटिमेट कन्सर्न’ (आधिकारिक चासोहरु) हामी बुझ्छौँ । हाम्रो भविश्य एउटै छ, त्यसैले भारतले हामीलाई सहयोग गर्नुपर्छ ।”
नेपाल र भारतबीचको सम्बन्धमा चुनौतिहरु घट्दै गएको उल्लेख गर्दै उहाँले अनुभव र परिवर्तित परिस्थितिले नयाँ सम्बन्धबारे सिकाउँदै लगेको बताउनुभयो । तथाकथित क्रान्तिकारिताले दुई देशबीचको सम्बन्धलाई टाढा राख्न नसक्ने बताउँदै उहाँले सीमा पारी नतमस्तक हुने र सीमा वारी आएपछि कुर्लिने मनोविज्ञानको अन्त्य हुनुपर्ने बताउनुभयो ।
नेपाली कांग्रेसका महामन्त्री कृष्ण सिटौलाले भारतसँगको सम्बन्धबारे नेपालका राजनीतिक दलहरुबीच समान धारणा बनाउनुपर्ने आवश्यकता औँल्याउँदै उहाँले त्यसो भएमा १० वर्षभित्र नेपालको जलस्रोतको भरपुर उपयोेग गर्न सकिने बताउनुभयो ।
‘‘भारतसँगको सम्बन्धबारे नेपाली जनताले हामीलाई फरक फरक स्थानमा राखिदिएका छन् ।” राजनीतिक दलहरु मध्ये केहिलाई भारत नजिक र केहि टाढा भनेर विश्लेषण गरिएको संकेत गर्दै सिटौलाले भन्नुभयो ‘‘एउटा साझा सोच बनाउनुपर्छ, त्यसपछि १० वर्षभित्र नेपालको जलस्रोतको धेरै विकास गर्न सकिन्छ ।”
नेकपा–माओवादीका उपाध्यक्ष सिपि गजुरेलले आफ्नो पार्टीलाई भारत विरोधीको आरोप लगाईए पनि आफूहरु कहिल्यै भारत र एक अर्ब २० करोडभन्दा बढी भारतीय जनताको विरोधी नभएको बताउनुभयो ।
कार्यक्रमलाई सम्बोधन गर्दै भारतीय राजदूत रञ्जित रायले प्रत्येक देश एक अर्कामा निर्भर रहेकोले एक अर्काको सहयोग विना अघि बढ्न नसकिने बताउनुभयो । नेपालसँग भारतको युगौँदेखि गहिरो र प्रगाढ सम्बन्ध रहेको उल्लेख गर्दै उहाँले दुई देशबीच केहि समस्या भए घनिभूत छलफलबाट त्यसको समाधान निकाल्नुपर्ने बताउनुभयो ।
एकीकृत नेकपा (माओवादी) का नेता राम कार्कीले भारत आफ्नो छिमेकीसँग बढि अल्झिरहे अन्तर्राष्ट्रिय स्थान बनाउन नसक्ने सुझाब दिँदै नेपाललाई भारतको सहयोग चाहिए पनि आवश्यकताभन्दा बढी लिन नहुने बताउनुभयो ।
मधेशी जनअधिकार फोरम नेपालका अध्यक्ष उपेन्द्र यादवले भारत र नेपालको सम्बन्ध कुटनीति, राजनीति र आर्थिक सम्बन्धभन्दा पर पुगेको विश्लेषण गर्दै पूरानो राष्ट्रवादको सोचले मात्र अब काम नगर्ने बताउनुभयो ।
राष्ट्रिय प्रजातन्त्र पार्टीका वरिष्ठ नेता डा. प्रकाशचन्द्र लोहनीले छिमेकीहरुको सुरक्षा चासोबारे नेपाल सचेत हुनुपर्ने धारणा व्यक्त गर्दै त्यसका लागि नेपाल सुरक्षित बनाउन सहयोग गर्नुपर्ने बताउनुभयो ।

Read More

एउटै खुट्टाले छमछमी

नेपालगञ्जकी मीना पुन मगर एउटै खुट्टाको भरमा कुशल नृत्याङ्गना बनेकी छन्।

पाँच महीनामै आगोमा परेर एउटा खुट्टा गुमाएकी मीना पुन मगर बैसाखीको सहारामा हिंड्छिन्, तर जब उनी मञ्चमा उत्रिन्छिन्, दर्शकलाई स्तब्ध पार्ने खालको नृत्यकला प्रस्तुत गर्छिन्।

चार वर्षअघि नेपाल टेलिभिजनको नृत्य प्रतिभा खोज्ने कार्यक्रम ‘छमछमी’ मा सहभागी भएयता उनको नाम फैलिंदो छ। पश्चिम र सुदूरपश्चिम नेपालमा लोकप्रिय मीना भन्छिन्, “हङकङमा पनि मेरो नृत्य रुचाइयो, तर काठमाडौंमा प्रस्तुत हुन पाएकी छैन।”
दाङ, पुरन्धाराकी मीना अहिले नेपालगञ्जको रामनगरमा बस्छिन्। पैसा तिरेर नृत्य सिक्न नसक्ने आर्थिक अवस्थाकी उनले अरुले नाचेको हेरेरै यो सीप आर्जन गरेकी हुन्।
नृत्यकै लागि गत महीना हङकङ बोलाइएकी उनी तीन वर्षअघिसम्म जीवनमा केही गर्न नसकिने भयो भनेर निराश हुने गरेको बताउँछिन्। तर, उनको संघर्षले त्यो अवस्थालाई पार लगाइसकेको छ।
“मानिसहरूले मेरो कला मन पराएर हौसला दिएका छन्” मीना भन्छिन्, “जीवनलाई संघर्षबाटै अगाडि बढाउने हिम्मत पलाएको छ।”

Read More

‘जन्ती र मलामी पाइन छोडे’

केही वर्षअघिसम्म श्रीमान् विदेश जाने र श्रीमतीले घरव्यवहार चलाउने काभ्रेको महाभारत डाँडापारिका अधिकांश गाविसका महिला अचेल रोजगारका लागि विदेशिन थालेका छन् ।

काभ्रेको महाभारत डाँडापारीका गाविसका महिला मात्र नभई किशोरी र युवतीहरुसमेत उमेर बढाएर नागरिकता बनाउने र सँगै राहदानी बनाएर विदेश जान थालेका छन् । मिल्चे गाविसका मात्रै २५० महिला र १५० भन्दा धेरै पुरुष विदेशिएको गाउँ विकास समितिका सचिव भरत बस्नेतले जानकारी दिए ।
“गाउँमा मलामी र जन्ती जाने युवायुवतीहरु पनि भेटिन छाडेका छन्,” स्थानीय जङ्गबहादुर पाख्रिनले भने । उनले बढ्दो बेरोजगारी र आयस्रोतका अन्य विकल्प नहुँदा गाउँका सबैजसो युवायुवती विदेसिन बाध्य हुनु परेको बताए ।
मिल्चे गाविस–६ बाट मात्रै ६० भन्दा धेरै युवा विदेशिएका छन् । ४५८ घरधुरीमध्ये करिब ४०० घरबाट कम्तीमा एकजना विदेसिएको गाउँ विकास समितिको कार्यालयले जनाएको छ ।
डाँडापारिका बुढाखानी, वनखु, गोकुले, घर्तिछाप, साल्मेचाकल, साल्धारा, फलामेटार, महादेवटार लगायतका गाविसका प्रत्येकजसो घरका एक न एक युवा विदेशिएका छन् ।
जिल्ला प्रशासन कार्यालय काभ्रेको पछिल्लो तथ्याङ्कले समेत विदेशिने व्यक्तिहरुको सङ्ख्या विगतका वर्षहरुमा भन्दा दोब्बर भएको देखाएको छ । जिल्ला प्रशासन कार्यालय काभ्रेका अनुसार चालु आर्थिक वर्ष २०७०/७१ को पछिल्लो पाँच महिनामा मात्रै चार हजार ३६१ जनाले जिल्लाबाटै राहदानी लिएका छन् भने जिल्लाबाट सिफारिस लिएर सिधै परराष्ट्रबाट राहदानी लिनेको सङ्ख्या त्यतिकै सङ्ख्यामा छ ।

Read More

बुबाको सम्झना बृद्धबृद्धालाई भोजन

पत्रकार सुशील शर्माले आफ्ना दिवंगत बुबाको सम्झनामा शनिवार प्रशान्ति बृद्धाश्रमका बृद्धबृद्धालाई भोजन गराएका छन् ।

दिवंगत बुवा इमाखर अधिकारीको सम्झनामा शर्माले आफ्ना आमा कौशिला अधिकारीसहित सहभागी भएर भोजन गराएका हुन् । उनले पहिले ब्राह्मणलाई दान पिण्ड दिने गरिएकोमा अवदेखि माघ ४ गते बृद्धाश्रमका बृद्धबृद्धालाई भोजन गराउने प्रतिवद्धता जनाएका छन् । सो अवसरमा उनलाई बृद्धाश्रमले सम्मानसमेत गरेको थियो । करिव ५० जना बृद्धबृद्धालाई भोजन गराइएको छ । भोजन कार्यक्रममा बृद्धाश्रमका अध्यक्ष बालकृष्ण श्रेष्ठले दाताहरुको सहयोगले बृद्धाश्रम संचालन भएकोले यसलाई क्षेत्रीय स्तरको बनाउन आग्रह गरेका छन् ।

Read More

ए डिभिजन लिगमा मनाङलाई तीन अंकको अग्रता

११ माघ, काठमाडौं । सहिद स्मारक ए डिभिजन लिग फुटबलमा लिग लिडर मनाङ मस्र्याङ्दीले ३ अंकको अग्रता कायम गरेको छ ।

शनिबार भएको खेलमा संकटालाई २–० ले पराजित गरेको मनाङको ८ खेलबाट १९ अंक भएको छ । समान खेलबाट दोस्रो स्थानमा रहेको थ्रीस्टारको १६ अंक छ भने तेस्रो स्थानमा रहेको मच्छिन्द्रको १४ अंक छ ।

त्रिपुरेश्वरस्थित दशरथ रंगशालामा भएको खेलमा संकटले मनाङलाई ६० मिनेट बढीसम्म रोकेको थियो । तर, ६६ औं मिनेटमा योनाले शुलभ मास्केको पासमा गोल गर्दै मनाङलाई अग्रता दिलाए । खेलको ८८ औं मिनेटमा अनिल गुरुङले शिव श्रेष्ठको पासमा गोल गर्दै मनाङको जित पक्का गरे ।

अर्को खेलमा जाउलाखेलले ब्वाइज युनियनलाई १-० गोल अन्तरले पराजित गरेको छ । उसका लागि खेलको पााचौं मिनेटमा भेट्रान खेलाडी प्रदिप महर्जनले गरेको गोल नै निर्णायक बन्यो ।

जितपछि ८ खेलबाट १० अंक जोडेको जाउलाखेल ११ औं स्थानमा छ र उसले रेलिगेशनको खतरा टार्दै लगेको छ । ब्वाइज युनियनको ८ खेलबाट ४ अंक छ भने पुछारमा रहेको आरसीटीको ९ खेलबाट १ अंक मात्र छ ।

Read More

एक मिनेट झोला राखेको पाँच सय !

११ माघ, काठमाडौं । काठमाडौं नयाँ बसपार्कस्थित एक चिया पसलमा केहिबेर झोला राख्दा जुम्लाका रामजीप्रसाद न्यौपाने पाँच सय तिर्नु परेको छ

जुम्ला गज्याङ्कोट गाविस खल्लावाडाका २५ वर्षीय न्यौपानेले आफ्नो पसलमा झोला राखेको भन्दै पसलले ५ सय लिएका हुन् । झोला राखी पिसिओबाट फर्किसकेपछि झोला लिन खोज्दा एक हजार ‘भ्याट’ लाग्छ भनेर झोला दिन नमानउनले बताए ।

पछि बल्लतल्ल पाँच सय तिरेर झोला लिएको उनले बताए । उनका अनुसार झोलामा एकजोडा कपडा र दुईवटा किताब थियो । रासस

Read More

विदेशमा नेपाली भाषाको मोह

विजय चालिसे 

देश र भाषा सबै देशका जनताको लागि उतिकै माया हुन्छ l परदेसीएकालाई देश र भाषाको माया धेरै लाग्दछ

l जे जस्तो अवस्थामा हामी नेपाली बिदेशीएको भएता पनि सबै नेपालीको सम्पर्कको साझा भाषा नेपाली भाषा हरेक स्वाभिमानी नेपालीको हृदयमा संचित हुन्छ l यो हाम्रो सम्पत्ति हो र यो बिना हामि कल्पना पनि गर्न सक्दैनौ l सबैले श्रद्धा गर्दछौ l नेपाली भाषा सम्पर्कको भाषा भएकोले यदि यो रहेन भने हाम्रो पहिचान समाप्त हुन्छ भन्दा कुनै अतिशयोक्ति नहोला l यसको संरक्षण र प्रबर्धन हामी सबैले डटेर गर्दा मात्र नेपाली भाषाको पहिचान चिरस्थाई हुन्छ नत्र कुनै काल खण्डमा बिश्वमा भै रहेको भाषाको प्रभावमा यो पनि मासिने डर हुन्छ l बिलय हुन् केहि क्षण लाग्दैन l 

र हाम्रा पुर्खाले जोगाई राखेको भाषा र साझा सम्पर्कको अमुल्य नासो बिलिन हुनेछ l हाम्रा पिढीहरुले हामीलाई के जवाफ दिने ? हाम्रो भाषा कुन हो भनि हामीलाई प्रश्न गर्दा उचित जवाफ दिन सक्नु पर्छ l राजनैतिक परिवर्तन सगै राष्ट्रिय पोशाक समेत ओझेलमा परेको छ l हाम्रो राष्ट्रिय पोसाक के हो भनि कसैले सोधे भने हामिसंग त्यसको सहि जवाफ नहुन सक्छ किनभने राष्ट्रका सेवक त राष्ट्रिय पोसाक लगाउदैनन l कालान्तरमा भाषा पनि संकटमा नपर्ला भन्न सकिने अवस्था छैन यसको प्रत्याभूति कसले गर्ने या दिने ?बिदेशी माटोमा रहदा मात्रीभूमिले मुलुकले लगाएको गुणको पैचो तिर्न एउटा बिदेसिएको नेपालीले आफ्ना बिचार र भावना पोख्न कविता ,कथा ,गीत र साहित्यलाई हतियारको रुपमा प्रयोग गरि आफ्ना कुराहरु पस्कि रहेको हुन्छ l सर्वप्रथम हामी नेपाली हौ l 

हामी नेपालीमा नै नेपाली समुदायसंग बोल्न रुचाउछौ किनभने हाम्रो सम्पर्कको भाषा नेपाली हो l नेपाली भाषा प्रति छाती फुलाउदछौ र यसले हाम्रो शिर उच्च पारेको छ l हाम्रा हृदय भित्र उकुस मुकुस भएर रहेका भावना र वेदनाहरुहरु यसै माध्यमबाट अभिव्यक्त गर्दछौ l किनभने यस प्रति हाम्रा पुर्खाले ठुलो योगदान पुर्याएका छन् र नेपाली भाषा बिना त हाम्रो जीवन नै चल्न मुस्किल हुन्छ l राष्ट्र रहे सम्म राष्ट्रिय भाषा र सम्पर्कको भाषालाई सम्मान गर्न हरेक नेपाली तत्पर हुन्छ l 

नेपाली भाषा धनि छ र भाषाको विकास हेतु प्रसस्त सापटी लिएर काम चलाईएको छ l जुनसुकै भाषामा पनि अरु देश ,राष्ट्र ,समुदाय आदि ईत्यादीबाट सापटी लिएर समृद्ध बनाईने कोसिस गरिएको हुन्छ l नेपाली भाषा पनि यसरि नै निर्माण गरिएको छ l नेपाली भाषाको जननी संस्कृत भाषा हो l lमात्री भूमिमा मात्र नभै परदेशमा नेपाली भाषाले नेपाली नेपाली बीच गहिरो साईनो लगाई दिन्छ l नेपालीले नेपाली भाषा बोल्दा सबैको मन प्रफुल्ल बनाई दिन्छ l बिदेशी माटोमा आफ्ना सन्तानलाई नेपाली भाषा सिकाउनु अपरिहार्य हुन्छ किनभने नया पिढीहरुले छिटो टिप्छन l यसो गरेमा भाषा मुर्झिदैन l 

नेपालमा बस्ने नेपालीहरुले हिन्दि भाषा सिकेका हैनौ तर हामी हिन्दि भाषा धारा प्रवाह बोल्न सक्ने नभए पनि बोल्न सक्छौ l परदेश या स्वदेश जहाँ भए पनि आफ्ना परिवार र सन्तानहरुसंग नेपाली भाषामा कुरा गर्न सकियो र प्राथमिकता दिन सक्यौ भने नेपाली भाषा र राष्ट्र भाषा कालजयी हुनेछ l केहि शताब्दी पछि अंग्रेजी भाषाले ब्रम्हाण्ड भरि ढक मक्क ढाक्ने संकेत देखिदैछ l अंग्रेजी भाषा बिना कही पनि बाच्न नसकिने अवस्था छ l 

जसरि अंग्रेजी भाषाको लागि हामी र हाम्रा सन्तानहरुले प्राथमिकता दिएका छौ त्यसै गरि हाम्रो भाषा नेपाली भाषालाई माया मात्र गरे हाम्रो भाषा कहिले न अस्ताउने हुन्छ l सयुक्त राष्ट्र संघ ,शैक्षिक ,बैज्ञानिक र सांस्कृतिक संगठन (युनेस्को )ले संसारमा बोलिने करिब छ हजार भाषा मध्ये तीन हजार भाषा लोप भै सकेको उल्लेख गरेको हुनाले हाम्रो भाषा नेपाली भाषालाई संरक्षण र सम्बर्धन गर्न सकिएन भने यो खतराको मुल्य हामी सबैले चुकाउनु पर्ने हुन्छ l 

परदेशमा कुनै कार्यक्रममा एक जना बिदेशीको उपस्थितिको कारण मात्र हाम्रो भाषालाई किनारा लगाउदै अंग्रेजी भाषा प्रचलनमा ल्याएको देखेका छौ र विदेशी अतिथिले नेपाली भाषा भन्दा अंग्रेजी भाषालाई प्राथमिकता दिदा रहेछन भनि बिदेशी अतिथिले ठान्नु स्वाभाविक हुन्छ l नेपाली भाषाको समृद्धता र सम्पन्नतालाई शब्द-ढुकुटीले प्रतिबिम्बित गरिरहेको हुन्छ। गुरुङ भाषामा -रोधीघर ,नेवारी भाषामा - क्वॉंटी,जुजु धौ ,तामाङ भाषामा -जॉंड-रक्सी र लिम्बू भाषामा -चिहान र मैथिली भाषामा पटुवा आदि ईत्यादी नेपाली भाषामा प्रयोग भै रहेका छन् l 

 हाम्रो राष्ट्रिय र सम्पर्कको भाषाको रक्षार्थ ऐक्यबद्दता जनाउनु पर्ने हुन्छ l बिदेशमा अभिभावकले घर भित्र बोलि दिने गरे हाम्रो भाषा कहिले ऒझेलमा नपर्ने हुन्छ l यदि हामीले भाषामा ध्यान दिएनौ भने भोलि नेपालीमा अंग्रेजी मिसाएर बोलेको हो या अंग्रेजीमा नेपाली मिसाएको हो भन्ने एकिन गर्न नै गार्हो हुन्छ l परदेशमा आगन्तुक शब्दहरु स्वीकार गर्द्दै यो पनि डाइसपोरा(प्रवासी )शब्द भै सकेको छ र आफु पनि बिदेशी भै सकेको भन्ने तिर हामी गयौ भने नेपाली शब्दहरु बिस्थापित हुने बढी सम्भावना हुन्छ l 

भाषा नै यस्तो माध्यम हो जस्को कारण मुलुकको विकास र विस्तारमा हाम्रा संस्कृति र परम्पराको अनुसन्धान र खोज गर्न सरल र सम्भव हुन्छ l बिदेशी माटोबाट पनि हाम्रो राष्ट्रिय भाषाको संरक्षण र प्रबर्धन गर्न सकेमा भाबी पिढीले हाम्रो योगदानको कदर गर्ने छन् र भाषा मौलाउने छ l

- See more at: http://newsabhiyan.com/index1.php?option=newsDetail&newsId=538&catId=7#sthash.iwDeVqT5.dpuf

विजय चालिसे 

देश र भाषा सबै देशका जनताको लागि उतिकै माया हुन्छ l परदेसीएकालाई देश र भाषाको माया धेरै लाग्दछ l जे जस्तो अवस्थामा हामी नेपाली बिदेशीएको भएता पनि सबै नेपालीको सम्पर्कको साझा भाषा नेपाली भाषा हरेक स्वाभिमानी नेपालीको हृदयमा संचित हुन्छ l यो हाम्रो सम्पत्ति हो र यो बिना हामि कल्पना पनि गर्न सक्दैनौ l सबैले श्रद्धा गर्दछौ l नेपाली भाषा सम्पर्कको भाषा भएकोले यदि यो रहेन भने हाम्रो पहिचान समाप्त हुन्छ भन्दा कुनै अतिशयोक्ति नहोला l यसको संरक्षण र प्रबर्धन हामी सबैले डटेर गर्दा मात्र नेपाली भाषाको पहिचान चिरस्थाई हुन्छ नत्र कुनै काल खण्डमा बिश्वमा भै रहेको भाषाको प्रभावमा यो पनि मासिने डर हुन्छ l बिलय हुन् केहि क्षण लाग्दैन l 

र हाम्रा पुर्खाले जोगाई राखेको भाषा र साझा सम्पर्कको अमुल्य नासो बिलिन हुनेछ l हाम्रा पिढीहरुले हामीलाई के जवाफ दिने ? हाम्रो भाषा कुन हो भनि हामीलाई प्रश्न गर्दा उचित जवाफ दिन सक्नु पर्छ l राजनैतिक परिवर्तन सगै राष्ट्रिय पोशाक समेत ओझेलमा परेको छ l हाम्रो राष्ट्रिय पोसाक के हो भनि कसैले सोधे भने हामिसंग त्यसको सहि जवाफ नहुन सक्छ किनभने राष्ट्रका सेवक त राष्ट्रिय पोसाक लगाउदैनन l कालान्तरमा भाषा पनि संकटमा नपर्ला भन्न सकिने अवस्था छैन यसको प्रत्याभूति कसले गर्ने या दिने ?बिदेशी माटोमा रहदा मात्रीभूमिले मुलुकले लगाएको गुणको पैचो तिर्न एउटा बिदेसिएको नेपालीले आफ्ना बिचार र भावना पोख्न कविता ,कथा ,गीत र साहित्यलाई हतियारको रुपमा प्रयोग गरि आफ्ना कुराहरु पस्कि रहेको हुन्छ l सर्वप्रथम हामी नेपाली हौ l 

हामी नेपालीमा नै नेपाली समुदायसंग बोल्न रुचाउछौ किनभने हाम्रो सम्पर्कको भाषा नेपाली हो l नेपाली भाषा प्रति छाती फुलाउदछौ र यसले हाम्रो शिर उच्च पारेको छ l हाम्रा हृदय भित्र उकुस मुकुस भएर रहेका भावना र वेदनाहरुहरु यसै माध्यमबाट अभिव्यक्त गर्दछौ l किनभने यस प्रति हाम्रा पुर्खाले ठुलो योगदान पुर्याएका छन् र नेपाली भाषा बिना त हाम्रो जीवन नै चल्न मुस्किल हुन्छ l राष्ट्र रहे सम्म राष्ट्रिय भाषा र सम्पर्कको भाषालाई सम्मान गर्न हरेक नेपाली तत्पर हुन्छ l 

नेपाली भाषा धनि छ र भाषाको विकास हेतु प्रसस्त सापटी लिएर काम चलाईएको छ l जुनसुकै भाषामा पनि अरु देश ,राष्ट्र ,समुदाय आदि ईत्यादीबाट सापटी लिएर समृद्ध बनाईने कोसिस गरिएको हुन्छ l नेपाली भाषा पनि यसरि नै निर्माण गरिएको छ l नेपाली भाषाको जननी संस्कृत भाषा हो l lमात्री भूमिमा मात्र नभै परदेशमा नेपाली भाषाले नेपाली नेपाली बीच गहिरो साईनो लगाई दिन्छ l नेपालीले नेपाली भाषा बोल्दा सबैको मन प्रफुल्ल बनाई दिन्छ l बिदेशी माटोमा आफ्ना सन्तानलाई नेपाली भाषा सिकाउनु अपरिहार्य हुन्छ किनभने नया पिढीहरुले छिटो टिप्छन l यसो गरेमा भाषा मुर्झिदैन l 

नेपालमा बस्ने नेपालीहरुले हिन्दि भाषा सिकेका हैनौ तर हामी हिन्दि भाषा धारा प्रवाह बोल्न सक्ने नभए पनि बोल्न सक्छौ l परदेश या स्वदेश जहाँ भए पनि आफ्ना परिवार र सन्तानहरुसंग नेपाली भाषामा कुरा गर्न सकियो र प्राथमिकता दिन सक्यौ भने नेपाली भाषा र राष्ट्र भाषा कालजयी हुनेछ l केहि शताब्दी पछि अंग्रेजी भाषाले ब्रम्हाण्ड भरि ढक मक्क ढाक्ने संकेत देखिदैछ l अंग्रेजी भाषा बिना कही पनि बाच्न नसकिने अवस्था छ l 

जसरि अंग्रेजी भाषाको लागि हामी र हाम्रा सन्तानहरुले प्राथमिकता दिएका छौ त्यसै गरि हाम्रो भाषा नेपाली भाषालाई माया मात्र गरे हाम्रो भाषा कहिले न अस्ताउने हुन्छ l सयुक्त राष्ट्र संघ ,शैक्षिक ,बैज्ञानिक र सांस्कृतिक संगठन (युनेस्को )ले संसारमा बोलिने करिब छ हजार भाषा मध्ये तीन हजार भाषा लोप भै सकेको उल्लेख गरेको हुनाले हाम्रो भाषा नेपाली भाषालाई संरक्षण र सम्बर्धन गर्न सकिएन भने यो खतराको मुल्य हामी सबैले चुकाउनु पर्ने हुन्छ l 

परदेशमा कुनै कार्यक्रममा एक जना बिदेशीको उपस्थितिको कारण मात्र हाम्रो भाषालाई किनारा लगाउदै अंग्रेजी भाषा प्रचलनमा ल्याएको देखेका छौ र विदेशी अतिथिले नेपाली भाषा भन्दा अंग्रेजी भाषालाई प्राथमिकता दिदा रहेछन भनि बिदेशी अतिथिले ठान्नु स्वाभाविक हुन्छ l नेपाली भाषाको समृद्धता र सम्पन्नतालाई शब्द-ढुकुटीले प्रतिबिम्बित गरिरहेको हुन्छ। गुरुङ भाषामा -रोधीघर ,नेवारी भाषामा - क्वॉंटी,जुजु धौ ,तामाङ भाषामा -जॉंड-रक्सी र लिम्बू भाषामा -चिहान र मैथिली भाषामा पटुवा आदि ईत्यादी नेपाली भाषामा प्रयोग भै रहेका छन् l 

 हाम्रो राष्ट्रिय र सम्पर्कको भाषाको रक्षार्थ ऐक्यबद्दता जनाउनु पर्ने हुन्छ l बिदेशमा अभिभावकले घर भित्र बोलि दिने गरे हाम्रो भाषा कहिले ऒझेलमा नपर्ने हुन्छ l यदि हामीले भाषामा ध्यान दिएनौ भने भोलि नेपालीमा अंग्रेजी मिसाएर बोलेको हो या अंग्रेजीमा नेपाली मिसाएको हो भन्ने एकिन गर्न नै गार्हो हुन्छ l परदेशमा आगन्तुक शब्दहरु स्वीकार गर्द्दै यो पनि डाइसपोरा(प्रवासी )शब्द भै सकेको छ र आफु पनि बिदेशी भै सकेको भन्ने तिर हामी गयौ भने नेपाली शब्दहरु बिस्थापित हुने बढी सम्भावना हुन्छ l 

भाषा नै यस्तो माध्यम हो जस्को कारण मुलुकको विकास र विस्तारमा हाम्रा संस्कृति र परम्पराको अनुसन्धान र खोज गर्न सरल र सम्भव हुन्छ l बिदेशी माटोबाट पनि हाम्रो राष्ट्रिय भाषाको संरक्षण र प्रबर्धन गर्न सकेमा भाबी पिढीले हाम्रो योगदानको कदर गर्ने छन् र भाषा मौलाउने छ l

- See more at: http://newsabhiyan.com/index1.php?option=newsDetail&newsId=538&catId=7#sthash.iwDeVqT5.dpuf

Read More